Евро 2012-ын гайхалтай тоглолтуудыг онлайнаар үзэхийг хүсвэл ЛАЙК дарна уу...
МУГЖ Д.Ширмэнтуяа: Би анх “Ìîðèí õóóð” íààäìûí òýðã¿¿í áàéð õ¿ðòýõäýý äºíãºæ 19 íàñ ø¿ðãýæ ÿâлаа

МУГЖ Д.Ширмэнтуяа: Би анх  “Ìîðèí õóóð” íààäìûí òýðã¿¿í áàéð õ¿ðòýõäýý äºíãºæ 19 íàñ ø¿ðãýæ ÿâлаа

 

 МУГЖ Äóó÷èí Ä.Øèðìýíòóÿà, МУСТА Ä.Àìàðæàðãàë íàðòàé удахгүй болох тоглолт болоод óðàí á¿òýýëèéíõ íü òàëààð ÿðèëöëàà.

-Ìîíãîë÷óóä ñàéí õ¿íèé ¿ð, ñ¿¿òэй ã¿¿íèé óíàãà ãýäýã äýý. Òà õî¸ð óã óäìàà õýð ñàéí ìýäýöãýýäýã âý?

Ä.Àìàðæàðãàë:-Áè îëîí ÿñòíû ºëãèé ãýãääýã Õîâä íóòãèéí çàõ÷èí õ¿í. Ìàíàé íóòàã áàéãàëèéí ºâºðìºö òîãòîöòîé, àðä îëîí íü óóë óñ øèãýý òóíãàëàã тийм л сайхан нутагдаа.  

Ä.Øèðìýíòóÿà:-Íàìàéã Óëñûí çààí Ä.Àìãààãèéí òºðñºí îõèí ãýäãèéã õ¿ì¿¿ñ ìýäýõ áàéõ. Ààâ ýýæ ìèíü íàìàéã àõäàà ºðã¿¿ë÷èõñýí þì. ªðãºæ àâñàí ààâûã ìèíü Äàøäàмба ãýäýã. Íàÿ ãàðñàí áóóðàë ààâ ìèíü íóòàãòàà ñóóãàà. Áè ààâààñàà äýýøèõ .. ¿åý, òýäíèéõýý ¿¿õ ò¿¿õýýñ ãàäàðëàíà ø¿¿.

-Òàíû ààâ Äàøäàмба гуайг íóòàãòàà íýðòýé, ìàë õóé èõòýé áóóðàë ãýæ äóóëñàí.  

-Ààâ ìèíü íàìûí õîðîîíû äàðãûí àëáûã îëîí æèë õàøñàí. Ýýæ ìèíü Áàòòºìºð ãýæ õ¿í áàéâ.  Ýöýã ýõ õî¸ð ìèíü áèäíèéã èäýæ óóõ, ºìñ÷ ç¿¿õýýð äóòààõã¿é ºñãºæ õ¿íèé çýðýãò õ¿ðãýñýíä áàÿðëàæ ÿâäàã. Áèäíèéã èõ äýãòýé ºñãºñºí. Ààâ èõ õºäºëìºð÷, õ¿í õºäºëìºðëºæ áàéæ ñàéí ñàéõàí àìüäàðäàã ãýäãèéã áèäýíä áàãààñ íü îéëãóóëæ ºãñíèé à÷ààð ºäèé çýðýãòýé ÿâíà àà ãýæ áîääîã. Õ¿í áîëîõ áàãààñàà ãýäýã. …

-Òàíûã õ¿¿õýä áàéõûí ë äóóëæ ÿâäàã îõèí áàéñàí. Á¿ð àðâàí õýäòýé “Ìîðèí õóóð”-ûí ýçýí áîëñîí ãýæ èðýýä øàãøèõ õ¿ì¿¿ñ áàéäàã ø¿¿.

-Öýöýðëýãò áàéõ ¿åý áîë á¿¿ð ò¿¿ðõýí ñàíàäàã þì. Õàðèí ñóðãóóëüä îðîîä äóóëàõ àâüÿàñàà õºãæ¿¿ëñýí ãýæ áîääîã. Ìàíàé ñóìàíä äóó õºãæìèéí áàãø Áàòñàéõàí ãýæ õ¿í äºíãºæ òºãñ÷ èðýýä áàéëàà. Áàãø èõ îëîí óðàëäààí òýìöýýí çîõèîíî, òýð á¿ãäýä àëãàñàëã¿é îðíî. Îäîî íàäàä òýð óðàëäààíóóäàä ò¿ð¿¿ëñýí èõ îëîí áàÿðûí áè÷èã, äèïëîì áèé. Òýð ¿å íàìàéã èõ õºãæ¿¿ëñýí ãýæ áîääîã. Á¿ð ñóìûíõàà íàéç îõèäòîé íèéëýí “Ýíõèéí óðèà” ãýýä õàìòëàã õ¿ðòýë áàéãóóë÷èõñàí ÿâàâ. Òýãýýä íàéìäóãààð àíãèà òºãñººä àéìàãò î÷èæ êîíêóðñäýí Áàãøèéí ñóðãóóëèéí õºãæìèéí àíãèä ýëñ÷ áàéëàà. 1993 îíû  “Ìîðèí õóóð” íààäìûí òýðã¿¿í áàéð õ¿ðòýõäýý äºíãºæ 19 íàñ ø¿ðãýæ ÿâàâ.

-Àíõíû äóó “Ñýòãýëèéí öàãààí õóí” ÷èíü õèò áîëæ áàéõàä òà á¿ð áàãà áàéæýý?

-Õºãæìèéí çîõèîë÷ Ö.Ãàëõ¿¿ áàãø Áóëãàíû òåàòðûí äàðãûã äàãóóëààä àíãèä îðîîä èðýâ. Íýã æ¿æãèéí äóó äóóë÷èõ õ¿¿õýä õàéæ ÿâàà íü òýð áàéæ. Ãýòýë Ö.Ãàëõ¿¿ áàãø øóóä íàìàéã çààñíàà, “Ýíý îõèíîîð äóóëóóë” ãýâ. Òýãýõýä 16-õàí íàñòàé áàéñàí ÷ ãýñýí “Ñýòãýëèéí öàãààí õóí”-äàà áîäîë, ñýòãýëýý øèíãýýæ äóóëñàí ø¿¿. Õàòóó áàãø íàðûí ø¿¿ëò¿¿ðýýð îðæ áàéæ, Ìîíãîëûí ðàäèîä áè÷¿¿ëæ áàéñàí þì.  

-Èéì õýâ ìàÿãèéí äóóíààñ òèéì àéõàâòàð öàðààòàé óðòûí äóóíä ÿàæ îðîâ?

-Ìàíàé Áóëãàí àéðàã öàãààòàé, äóó õóóðòàé ë íóòàã. Ãýõäýý áè áàãàäàà óðòûí äóó íýã èõ äóóëæ áàéãààã¿é. Àëäàðòàé äóó÷èä õýëäýã äýý. Àëü áàãààñàà ë õîíèíû áýë÷ýýðò äóóëæ ÿâñàí ãýæ. Áè, áèäíèé ¿å áîë òèéì áèø, õàðèí àëäàðòàé äóó÷äûã äàãàæ äóóëæ áàéæ ñóðíà, èéì äóó÷èí ë áîëîõñîí ãýæ ìºðººäíº. Áè Ö.×èìýäöýåý àðäûí äóó÷íûã ñîíñ÷ äóó÷èí áîëñîí. “Ýýæèéíõýý à÷èéã ÿàëàà äàà”, “Ãàíãà íóóðûí ýðýã äýýð”, “Òýíãýð ýýæ ìèíü ºðøºº” ãýõ òýð ñàéõàí äóóíóóäûã íü ðàäèîãîîð ñîíñîîä äàãàæ äóóëäàã áàéâ. Òýãýýä ÑÓÈÑ-èéí óðòûí äóó÷íû àíãèä ñóð÷ òºãññºí. Ö.Äýëãýð áàãø ìààíü íýã óäàà õýëæ áàéíà àà,  “×è óðòûí äóó÷èí áîëú¸ ë ãýæ áàéãàà áîë íýã õýñýãòýý çîõèîëûí äóóãàà õàÿ. Àìüñãàà ýâäðýýä çààñàí þì çàâõàðíà” ãýäýã þì. Òýãýõýä áàñ ÷ ¿ã¿é îëíû òàíèë áîë÷èõñîí, õºãæìèéí çîõèîë÷äîîñ óðàí á¿òýýëèéí ñàíàë èä èðæ áàéñàí ¿å. Òýãýýä áàãøèéíõàà õýëñýí ¿ãèéã áîäîîä ýíý á¿õíèéã õîéø òàâüæ, çºâõºí óðòûí äóóãààðàà äàãíàæ, òàâàí æèë ¸ñòîé ç¿òãýñýí äýý. Òýãýýä íýã ºäºð áîäëîî. Åð íü õýð õýìæýýíä áàãøèéíõàà çààñíûã ñóðàâ, ººðèé㺺 íýã øàëãààä ¿ç÷èõ þìñàí ãýæ áèò¿¿õýí õ¿ñýâ. Òýãòýë àøã¿é çàëóó óðòûí äóó÷äûí óëñûí óðàëäààí çàðëàãäàæ, çàãàòíàñàí ãàçàð ìààæíà ãýã÷ áîëëîî. “Òóíãàëàã òàìèð” àéçàì óðòûí äóó, “Àñðûí ºíäºð”,  “Óÿõàí çàìáàòèâèéí íàðàí”  äóóíóóäûã  äóóëæ òýðã¿¿í áàéð õ¿ðòýýä, “Çà, áè ÿìàð ÷ áàéñàí õîîñîíã¿é áàéíà ø¿¿. Ñóðñàí þìòàé áîëëîî” ãýæ áîäîæ áèëýý.

-Ö.Äýëãýð áàãø òàíü øàâü íàðààñàà ñ¿¿ëä ãàâüÿàò áîëñîí.

-Òèéì. Áàãøèéãàà ñàÿ ãàâüÿàò áîëîõîä ¿íýõýýð èõ áàÿðëàëàà.

-Í.Íîðîâáàíçàä õýìýýõ àãóó äóó÷íûã ýíý öàã ¿å ¿ã¿éëæ áàéõ øèã ñàíàãääàã óó. Ýí ÷àäàëä íü õ¿ðýýä äóóë÷èõ þìñàí ãýæ øóíàæ áîäîæ ë áàéñàí áèç.

-Õ¿í õ¿íèé õîîëîéí òåìáð ãýæ áàéíà. Í.Íîðîâáàíçàä áàãøèéí õîîëîé áîë øóâóó æèðãýæ áàéãàà þì øèã ìàø íàðèéí. Ìèíèéõ áîë ºòãºí. Áè Ö.Äýëãýð áàãøèéí øàâü, Í.Íîðîâáàíçàä áàãøèéí øàâü íü Ö.Äýëãýð áàãø. Òýãýõýýð áè øàâèéí øàâü áàéãàà þì. Ǻâëºõ áàãøààð àæèëëàæ, ¿å ¿å õè÷ýýë îðíî. Íýã ºäºð äóó÷èí Á.Áàòìýíä áèä õî¸ð òºãñºëòèéí òàéëàí òàâèõ ãýýä áýëòãýë õèéãýýä, ìèíèé õîîëîé òýãñýí íýã ë ãàð÷ ºãäºãã¿é ýý. Òýãòýë Í.Íîðîâáàíçàä áàãø ñóðãóóëèëò äýýð èðæ ¿çñýíýý “Áîëîõã¿é ë áàéíà äàà. Àëèâ íýã ºí㺠ºãººäºõ 人” ãýýä ýõýëòýë íºãºº èâëýõã¿é áàéñàí õîîëîé ìààíü õà÷èí ñàéõàí ãàð÷ áèëýý. “Àëòàí áîãäûí øèë” äóóã áàãøòàé äóóëñàí òýð ìº÷ ìàðòàãääàãã¿é þì. Í.Íîðîâáàíçàä áàãø áèäíèéã “Óðòûí äóóãàà äóóëàõã¿é àëãàíä õóóðòààä ë ÿâíà óó” ãýæ çýìëýíý. ¯çýã÷èä çîõèîëûí äóóã àðàé èë¿¿ õ¿ëýýæ àâààä àëãà òàøíà, óðòûí äóóã äàõèóëäàã ÷ ¿ã¿é áàéñàí áîëîõîîð àëãàíä õóóðòààä áàéíà óó ãýæ òýãæ àéõàâòàð õýëæ áàéãàà þì.

-Äóóëàëò æ¿æèãò òîãëîõ, àðäûí, óðòûí äóóãàà äóóëàõûí õàæóóãààð “àëãàíä õóóðòààä” çîõèîëûí äóó íýëýýä äóóëñàí áàéõ?

-Öàã ¿åý äàãàæ ÿâàõã¿é áîë áàñ áîëîõã¿é ë äýý. Ýíý öàãò õ¿ì¿¿ñ þóã ñîíñ÷ áàéíà òýðèéã äóóëàõ íü íýã òàëäàà çàéëøã¿é õýðýã áîëäîã. Ìèíèé óðûí ñàíä çîõèîëûí, àðäûí, óðòûí äóóíóóä çýðýãöýí áàéäàã íýã îíöëîã áèé. Çàðèìäàà àëèéã íü òîãëîëòäîî áàãòààõ óó ãýäýã àäàðìààòàé ¿åòýé ÷ òóëíà. ¯íýíäýý àëü ÷ òºðëèéã íü äóóëààä ÿâíà ãýäýã áîë ìàø èõ õºäºëìºð þì. Äóóðèéí ª.Óÿíãàòàéãàà õàìòðàí “Èæèé óëèðàë” ãýæ òîì äóó õèéõäýý áîäñîí. “Äóóãàà ÿàæ õ¿íä õ¿ðãýõ ¿¿.  Óÿíãàà õóñàí îéä, áè íàìðûí øàðëàæ õàëèóðñàí òàðèàí òàëä çîãñîæ áàéãààä äóóëáàë áîëîõ íü áàéíà ø¿¿” ãýõ ìýòýýð íýëýýä áîäîæ áàéæ õèéñýí. Åðººñºº ýíý á¿õýíä äóó÷èí õ¿í ç¿ðõ ñýòãýë, õºëñ õºäºëìºðºº çîðèóëæ áàéæ àìæèëò îëæ, òýãø ÿâäàã. Åð íü óðàí á¿òýýë÷èéí õóâüä îäîî ë ÿã ñàéõàí äóóëæ áàéíà. Äóóãàà óõààð÷ áàéíà. Óðëàæ äóóëæ áàéíà. Íóóãèóëæ äóóëàõ, óðëàæ øèãòãýæ äóóëàõ ãýýä ººðèéí àðãà áàðèëàà îäîî îëæ áàéíà. Ǻâõºí íàäààð äóóñàõ áîëîâ óó ãýìýýð çàðèì íýã ìýðãýæëèéí òàëûí ñàéõàí äóóíóóä ÷ áèé. Îäîî íºãºº óõààð÷ áàéíà ãýäýã íü áîëîîä áàéíà.

-Äóóëàëò æ¿æã¿¿äýä òîãëîñîí òóõàéä?

-“Àé Íàíà” äóóëàëò æ¿æãèéí Ñýâæèäìààãèéí ä¿ð, “Ó÷èðòàé ãóðâàí òîëãîé”-í Õîðîëìààãèéí ä¿ðèéã á¿òýýñýí. Ìèíèé ãàðãàñàí Õîðîëìàà ºìíºõººñ àðàé æààõàí ººð. Òºðèéí ñî¸ðõîëò Ñ.Ñ¿õáààòàð íàéðóóëñàí, ìèíèé áîäëîîð òàâèëò íü èõ ñîíèðõîëòîé áîëñîí. Õîðîëìàà Þíäýíòýéãýý íèéëýí õ¿¿õýäòýé áîëîõûã ìºðººäºæ õºø㺺ð õ¿¿õýä õèéí á¿¿âýéëýýä ë, òàéç òîéð÷ ã¿éãýýä ë. Èíãýæ ä¿ð ãàðãàæ äóóëàõàä äóó÷èí õ¿íýýñ á¿õ ë òàëûí ÷àäâàð øààðääàã.

-Ä.Àìàðæàðãàë äóó÷èí òà õî¸ð õýçýýíýýñ õàìòðàí äóóëàõ áîëñîí þì áý?

-2000 îíû ¿åýð þì. Íýã ºäºð Ö.ªëçèé-Îðøèõ ãàâüÿàò Ä.Àìàðæàðãàëûã ÷óóëãà äýýð äàãóóëæ èðæ äóóëóóëàâ. Äàæã¿é ìàòåðèàëòàé áàðèòîí õîîëîé ãàð÷ áàéõ þì. Ãýõäýý áàñ àæèëëàõ õýðýãòýé áàéíà ø¿¿ ýíý òýð ãýýä çºâëº÷èõ àÿñòàé, áè. Òýãýõýä áè ÷óóëãàäàà îðîîä õýäýí æèë áîë÷èõñîí, äîãü àìüòàí áàéñàí áàéõã¿é þó. Èíãýýä Àìàðæàðãàë ìàíàé ÷óóëãàä îðîîä óäààã¿é áàéòàë õîðìåéñòåð Áóÿí-Îðøèõ áàãø “Òà õî¸ðûí õîîëîé òîõèðìîîð þì áàéíà” ãýýä “Îéðõîí ë áàéæ ø¿¿ äýý” äóóã ºãñºí þì. Òýð äóóãààðàà îëíû òàíèë áîëæ, õàìòðàí äóóëñíààñ õîéø 13 æèë áîëñîí áàéíà.

Ä.Àìàðæàðãàë:-Áè ÷èíü ¯åí÷ ñóìàíäàà äóíä ñóðãóóëü ä¿¿ðãýýä, Õîâäûí պ人 àæ àõóéí äýýäèéã ìàëûí ýì÷ ìýðãýæëýýð òºãññºí þì. Äóóëàõààñ øàë ººð ìýðãýæèëòýé õ¿í óã íü. Ãýòýë Ãîâü-Àëòàéä öýðãèéí àëáà õààíà ãýæ ÿâñàí áèø òýíä äóó÷èí áîëîõ ¿¿äýý íýýñýí. Òýãýýä Õîâäûí òåàòðòàà íýã õýñýã àæèëëàæ áàéãààä ¯ÄÁÝ×-ä äóó÷íààð èðæ áàéëàà. Àëñ áóéäûí áè ÷óõàìäàà ¿íäýñíèé õýìæýýíèé  òîì ÷óóëãûí äóó÷èí áîëîõ ãýæ èõ ìýðèéñýí ø¿¿. Òºä óäàëã¿é Ä.Øèðìýíòóÿàòàé õàìòðàí äóóëàõ èõ çàìä îðæ, îäîî áèäíèé óðàí ñàí ÷àìëàõààðã¿é áîëñîí áàéíà.

-Õóâèéí óðàí á¿òýýë, ÷óóëãûí àæèë õî¸ðûí äóíä öàã íàð ãàð÷ áàéíà óó?  

Ä.Àìàðæàðãàë:-ßìàð ÷ óðàí á¿òýýë÷ ÷àíàðòàé ñàéí á¿òýýë ãàðãàõ ãýæ öàã çàâàà øàâõäàã. Ìèíèé õóâüä ºíãºðñºí æèë “Ñýòãýëèéí ºðãºë” íýðòýé òîãëîëòîî Á.Çàíãàä, À.Ýíõòàéâàí, À.Íýðã¿é, À.Äîëãîð, ìàíàé ÷óóëãûí ìîðèí õóóð÷ Áàòñàéõàí íàðûí çóðãààí àðäûí æ¿æèã÷èíòýé õàìòðàí õèéñýí. Òýðíèé ºìíº “Ìèíèé íóòàã” òîãëîëòûã áàðóóí íàéìàí àéìãààð ÿâæ òîãëîñîí. Ýíý á¿õíèéã ¿íäñýí àæëûíõàà õàæóóãààð àìæóóëäàã. Ñàÿõàí ìàíàé ¯ÄÁÝ×-èéí 50 æèëèéí îé áîëëîî, îëîí òîãëîëò òàâüñàí. Îäîî ýíý æèë ãýõýä “Òºðèéí àæíàé” äóóëàëò æ¿æèã, “Ñ¿õèéí öàãààí” õ¿¿õäýä çîðèóëñàí á¿òýýë õèéõ òºëºâëºãºº ãàðñàí áàéãàà. Ìàíàé ¯ÄÁÝ×-ä áàðóóí ç¿¿í, ºìíºä õîéä ãýýä ç¿ã ç¿ãèéã òºëººëñºí äóó÷èä àæèëëàæ áàéíà. Òóõàéëáàë, áè áàðóóí ìîíãîë àðäûí äóóíû òºëººëºë áîëîõ æèøýýòýé. Áàðóóí ìîíãîë àðäûí äóóãààð äàãíàñàí “Æàâà” íýðòýé öîìîã ÷ ãàðãààä àìæëàà.

-Áàðóóí ìîíãîë àðäûí äóóã õ¿ì¿¿ñ õýð ñîíèðõäîã þì áîë?

-Áàðóóí ìîíãîë àðäûí äóó áîë õàëõ äóóíààñ õýëëýã àÿëãààðàà ººð. Óòãûí õóâüä ÷ áàðóóí ìîíãîë÷óóäûí àìüäðàë òýìöýë, òóõàéëñàí íýã õ¿íä çîðèóëñàí äóó èõ áàéäàã. Æèøýý íü, “Æàâà” ãýäýã äóó òîðãóóä õ¿íèé òóõàé ºã¿¿ëäýã þì. Èéì  îíöëîãóóäûã íü õàäãàëæ, ÿçãóóð õýâ ìàÿãààð íü äóóëàõàä íýëýýä àæèë îðñîí. Áàðóóí  ìîíãîë àðäûí äóóã ñîíñîã÷äûí õ¿ðýý íýìýãäæýý, åð íü íýã õýñýã õàÿãäñàí ¿íäýñíèé óðëàã á¿õëýýðýý ýðãýýä ¿íýä îðæ áàéíà. Òîðãóóä, çàõ÷èí, ººëä, óðèàíõàé äóóã ÿã ¿ã õýëëýãýýð íü, õàëõæóóëàõã¿é äóóëæ äàðààãèéí ¿åäýý ºâë¿¿ëýõ ¿¿ðýã áèäíèé ¿åä íîîãäîæ áàéíà. ßàãààä ãýâýë ýíý èõ áàÿëàã ºâèéã ìýääýã, äóóëäàã õ¿í íü õîâîðäîîä ýõýëëýý, íóòãèéí öººí õºãø÷¿¿ë ë ¿ëäýýä áàéíà ø¿¿ äýý. Îäîî ìèíèé äàðààãèéí çîðèëãî áàðóóí ìîíãîë÷óóäûí ìàðòàãäñàí äóóã ñýðãýýæ äóóëàõ.

-Òóõàéëáàë ÿìàð äóó âý?

-ªº îëîí äóó áàéãàà äàà. “Íàì àéëòàéì” ãýæ äóó áàéíà. Ìàíàé Õîâä àéìãèéã ÿçãóóð óðëàãèéí ºëãèé ãý÷èõýä áîëíî ø¿¿. Òýð öà÷èì ºíäºð óóëñ, òýð öà÷èì ºíäðººñ áóóõ ãîëûí ò¿ðãýí ò¿ðãýí óðñãàëûí õýìíýëòýé öóóð, õóóðûí äóó ãàéõàëòàé õîñîëäîã. ̺í õººìèé, áèé áèåëãýý áàéíà. Áóñàä àéìãèéã áîäâîë îâîî õýäýí òåíîðòîé. Ìàíàé Á.Çàíãàä ãóàé áîë ìàø õîâîð òåíîð, Ä.Ìàøëàé ãóàé áàéíà. Õîâäûí õàðüÿàòàé àðâàí òåíîðûí òîãëîëò õèéõ áîäîë ÷ áàéãàà.

Энэ мэдээ танд таалагдаж байвал LIKE дараарай



Танд манай сайт таалагдаж байвал LIKE дараарай


Сэтгэгдэл бичиx  
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл үлдээхдээ ёс бус хэллэг үл ашиглан сайтын хэрэглэгчидийг хүндэтгэн
соёлтой оролцоно уу!
Зочдын сэтгэгдэлд top.mn сайт ямар нэгэн хариуцлага хүлээхгүй болохыг анхаарна уу.
Сэтгэгдэл
ohiduuda bidniig oilgoj bailda
2011-10-11 13:23:28
ene heregt medeelel bn shuu, er ni erchuud soyolt bh, emegteichuudee hundleh tal deer nileed dutagdaltai bdag shuu.
2012-02-24 12:42:55